Nedir bu Petro-dolar dedikleri?
Komplo teorilerini sevenlerin olmazsa olmazlarındandır petro-dolar kelimesi. Peki nedir bu bakalım...
2. dünya savaşının sonlarına doğru müttefiklerin savaşı kazanacağı belli olduğunda 1944 tarihinde ABD'nin Bretton-Woods kasabasında 44 ülke toplanıyor. Savaşı kazandık iyi güzel şimdi
2. dünya savaşının sonlarına doğru müttefiklerin savaşı kazanacağı belli olduğunda 1944 tarihinde ABD'nin Bretton-Woods kasabasında 44 ülke toplanıyor. Savaşı kazandık iyi güzel şimdi
biraz "business" konuşalım diyorlar, dünyada ortak bir para politikasi belirlemek için çalışmalara başlıyorlar. Şer odakları IMF ve Dünya Bankası burada kuruluyor.Toplantilar sonundaşöyle bir karar çıkıyor. Tüm dünya devletleri rezervlerini dolar olarak tutacak, ABD de dünya genelindeki bu dolarlara karşılık elinde altın bulunduracak ve karşısına "birader şu benim dolarların altın karşılığını almaya" geldim diyene altın verecekti. Altın da dolara endeksleniyordu bir bakıma. Tehlikeyi farkeden İngiltere bastırdıkça bastırdı ama sonuç değişmedi.Böylece dünya 200 yıllık Britanya imparatorluğuna güle güle deyip yeni imparatoru ABD'yi selamlıyordu.
Bu tarihlerde ABD'nin yaptığı çok kritik bir hamle daha vardı ki o da şuydu. 14 Şubat 1945'te ABD başkanı Roosevelt ile Suudi kralı Kral Abdülaziz (ya da İbn-i Suud) Amerikan zırhlısı USS Quincy'de Süveyş Kanalı'nda bulunan Büyük Acı Göl'de buluşuyorlar. (Meraklısına dipnot: Süveyş Kanalının Kızıldeniz'e yakın tarafındaki geniş göl. İngilizcesi Great Bitter Lake)Peki burda ne karar alıyor bu iki muhterem. Suudi Arabistan petrolü dolar karşılığında satacak başka bir para birimi, maden, vs... kabul etmeyecek, ABD karşılığında Suud hanedanının Suudi Arabistan'daki krallığının garantörü olacaktı. Böylece devletler petrol alabilmek için ihtiyaç duydukları dolar için ABD'ye bağımlı olacaklardı.
1973'e kadar Bretton-Woods sistemi kör topal idare etti. Kör topal diyorum çünkü kapıyı çalana altın verince ABD her sıkıştığında devalüasyon yapıyordu. Yani daha az altın veriyordu.1973'teki devalüasyonda diğer ülkeler rest çektiler. Artık dolar rezervi yapmayacaklarını ABD'ye bildirdiler.
ABD'nin imdadına 1973'teki İsrail ile Mısır-Suriye arasındaki savaş yetişti. S.Arabistan'ın petrol ambargosu petrol fiyatlarını yükseltince devletlerin elindeki dolarlar bu petrollere gitti ve itirazlar duruldu.
Peki bu olaylar Türkiye'yi nasil etkiledi. 1980 ihtilaline giden olayların tetikleyicisi olmuştur maalesef. Ecevit milli duruş adına haşhaş ve Kıbrıs politikalarından taviz vermeyince ABD ambargoyu koydu. Memlekete dolar dolayısıyla petrol gelmez olmuştu artık. Sonra klasik benzin istasyonlarındaki,bakkallardaki kuyruk görüntüleri, sağ sol kavgaları, siyasi istikrarsızlık ve 12 Eylül acı son.
Bu tarihlerde ABD'nin yaptığı çok kritik bir hamle daha vardı ki o da şuydu. 14 Şubat 1945'te ABD başkanı Roosevelt ile Suudi kralı Kral Abdülaziz (ya da İbn-i Suud) Amerikan zırhlısı USS Quincy'de Süveyş Kanalı'nda bulunan Büyük Acı Göl'de buluşuyorlar. (Meraklısına dipnot: Süveyş Kanalının Kızıldeniz'e yakın tarafındaki geniş göl. İngilizcesi Great Bitter Lake)Peki burda ne karar alıyor bu iki muhterem. Suudi Arabistan petrolü dolar karşılığında satacak başka bir para birimi, maden, vs... kabul etmeyecek, ABD karşılığında Suud hanedanının Suudi Arabistan'daki krallığının garantörü olacaktı. Böylece devletler petrol alabilmek için ihtiyaç duydukları dolar için ABD'ye bağımlı olacaklardı.
1973'e kadar Bretton-Woods sistemi kör topal idare etti. Kör topal diyorum çünkü kapıyı çalana altın verince ABD her sıkıştığında devalüasyon yapıyordu. Yani daha az altın veriyordu.1973'teki devalüasyonda diğer ülkeler rest çektiler. Artık dolar rezervi yapmayacaklarını ABD'ye bildirdiler.
ABD'nin imdadına 1973'teki İsrail ile Mısır-Suriye arasındaki savaş yetişti. S.Arabistan'ın petrol ambargosu petrol fiyatlarını yükseltince devletlerin elindeki dolarlar bu petrollere gitti ve itirazlar duruldu.
Peki bu olaylar Türkiye'yi nasil etkiledi. 1980 ihtilaline giden olayların tetikleyicisi olmuştur maalesef. Ecevit milli duruş adına haşhaş ve Kıbrıs politikalarından taviz vermeyince ABD ambargoyu koydu. Memlekete dolar dolayısıyla petrol gelmez olmuştu artık. Sonra klasik benzin istasyonlarındaki,bakkallardaki kuyruk görüntüleri, sağ sol kavgaları, siyasi istikrarsızlık ve 12 Eylül acı son.
Yorumlar
Yorum Gönder